Ken je dat? Je koopt prachtige rode tomaten in de supermarkt. Ze zien er heerlijk uit, maar zodra je een hap neemt, valt de smaak eigenlijk best tegen. Mij overkwam dat ook regelmatig. Dat was één van de redenen waarom ik zelf tomaten ben gaan kweken. Sindsdien proef ik pas hoeveel smaak een echt rijpe tomaat kan hebben.
Tomatenzaden verzamelen: zo kweek je volgend jaar gratis je eigen tomaten
Er gaat bijna niets boven de smaak van een tomaat die je zelf hebt gekweekt. Zoet, sappig en boordevol smaak. Maar wist je dat je van één rijpe tomaat genoeg zaden kunt bewaren om volgend jaar weer nieuwe planten te kweken? Dat bespaart geld, zorgt ervoor dat je favoriete tomaat behouden blijft én geeft veel voldoening.
In deze blog laat ik stap voor stap zien hoe je zelf tomatenzaden verzamelt, schoonmaakt, droogt en bewaart.
Waarom zelf tomatenzaden verzamelen?
Veel mensen kopen ieder voorjaar nieuwe zakjes zaad. Dat is eigenlijk helemaal niet nodig. Wanneer je een lekkere tomaat hebt gegeten, kun je de zaden bewaren en proberen om er zelf nieuwe planten uit te kweken.
Door zelf zaden te winnen:
- bespaar je geld;
- ben je minder afhankelijk van winkels;
- kun je jouw favoriete tomaten blijven kweken;
- leer je meer over de natuur en het groeiproces;
- zet je een stap richting een vrijer en duurzamer leven.
Dat past precies bij de gedachte achter DareToBeFree: zelf doen waar het kan.
Kies de juiste tomaat
Eigenlijk kun je uit bijna iedere lekkere rijpe tomaat zaden halen. Heb je een tomaat gegeten waarvan je de smaak geweldig vindt? Bewaar dan de zaden en probeer er volgend jaar zelf een plant uit op te kweken.
Het leukste is juist om te experimenteren. Misschien ontdek je wel jouw eigen favoriete tomatenras.
Kies bij voorkeur een tomaat:
- die volledig rijp is;
- afkomstig is van een gezonde plant;
- die lekker smaakt en waar je graag meer van wilt kweken.
Hoe beter de tomaat die je kiest, hoe groter de kans dat je volgend jaar weer van heerlijke tomaten kunt genieten.
Stap 1: Haal de zaden uit de tomaat
Snijd de tomaat doormidden en lepel de zaden samen met het gelachtige vruchtvlees in een schoon glas of potje.
Voeg een klein scheutje water toe.
Het slijmerige laagje rond de zaden lijkt misschien overbodig, maar het heeft een functie. Daarom verwijderen we dit eerst voordat de zaden worden bewaard.
Stap 2: Laat de zaden fermenteren
Dit is een belangrijke stap.
Laat het potje ongeveer drie tot vijf dagen op kamertemperatuur staan.
Tijdens dit proces ontstaat vaak een dun laagje bovenop het water. Dat ziet er misschien niet aantrekkelijk uit, maar het hoort erbij. Door de fermentatie verdwijnt het natuurlijke laagje rond de zaden, waardoor ze later beter kunnen kiemen.
Roer het mengsel iedere dag even door.
Stap 3: Zaden schoonspoelen
Na enkele dagen giet je het mengsel door een fijne zeef.
Spoel de zaden goed af onder koud stromend water totdat alle resten vruchtvlees verdwenen zijn.
Je houdt nu schone tomatenzaden over die klaar zijn om te drogen.
Stap 4: Goed laten drogen
Leg de schoongespoelde zaden op een stukje bakpapier of een bord en laat ze ongeveer een week drogen op een warme, droge plaats zonder direct zonlicht.
Gebruik liever geen keukenpapier. Dat ontdekte ik zelf toen ik mijn eerste tomatenzaden wilde bewaren.
Tomatenzaden hebben soms dezelfde eigenschappen als een peuter met een lolly: alles waar ze mee in aanraking komen lijkt vast te blijven plakken. Een paar dagen later waren mijn zaden mooi droog, maar zaten ze zo stevig aan het keukenpapier vast dat ik me afvroeg of ik zaden aan het oogsten was of papier-maché aan het maken.
Sindsdien gebruik ik gewoon bakpapier. De zaden drogen net zo goed en laten zich daarna veel makkelijker loshalen. Dat scheelt een hoop gepriegel en mijn geduld blijft ook wat beter behouden.
Controleer voordat je ze opbergt of de zaden echt volledig droog zijn.
Stap 5: Bewaren
Bewaar de droge zaden in een papieren envelop of een glazen potje.
Schrijf erop:
- welke tomaat het was;
- wanneer je de zaden hebt verzameld;
- eventueel waar de plant heeft gestaan.
Bewaar ze koel, droog en donker.
Op deze manier kun je jarenlang plezier hebben van je eigen verzamelde zaden.
Extra tips
- Bewaar vooral zaden van tomaten die goed groeiden en lekker smaakten.
- Meng verschillende soorten tomaten niet door elkaar zonder ze te labelen.
- Zorg dat de zaden helemaal droog zijn voordat je ze opbergt.
- Test eventueel in het voorjaar een paar zaden voordat je alles gaat zaaien.
Zelfvoorzienend begint klein
Zelf tomatenzaden bewaren lijkt misschien een klein klusje, maar het is een mooie eerste stap naar meer zelfvoorzienend leven.
Je hoeft niet meteen volledig zelfvoorzienend te zijn. Iedere kleine stap telt. Een paar tomatenplanten in de tuin, een voorraadje eigen zaden en leren hoe de natuur werkt, geven een gevoel van vrijheid.
En juist die vrijheid is waar DareToBeFree om draait.
Veel succes met het verzamelen van je eigen tomatenzaden. Ik ben benieuwd welke tomaten jij volgend jaar gaat kweken!